خطبه ۶۴ نهج البلاغه / ترجمه فقیهی
۰۱ آذر ۱۴۰۵فَاتَّقُوا اَللَّهَ عِبَادَ اَللَّهِ
(6) 63 از جملۀ خطبهاى است از امير المؤمنين عليه السّلام: اى بندگان خدا، از خشم خدا بپرهيزيد و بترسيد
وَ بَادِرُوا آجَالَكُمْ بِأَعْمَالِكُمْ
(7) و با اعمال خود، بر مرگ پيشدستى نماييد
وَ اِبْتَاعُوا مَا يَبْقَى لَكُمْ بِمَا يَزُولُ عَنْكُمْ
(8) و با متاعى كه در دستتان نمىماند و از ميان مىرود، چيزى را بخريد كه جاودانه برايتان باقى مىماند
وَ تَرَحَّلُوا فَقَدْ جُدَّ بِكُمْ
(9) از دنيا كوچ كنيد، پس به تحقيق به كوچ كردن از آن به طور جدّى وادار شدهايد
وَ اِسْتَعِدُّوا لِلْمَوْتِ فَقَدْ أَظَلَّكُمْ
(10) براى مرگ آماده شويد كه به حقيقت بر سرتان سايه افكنده
وَ كُونُوا قَوْماً صِيحَ بِهِمْ فَانْتَبَهُوا
(1) شما از گروهى باشيد كه پس از آنكه به ايشان بانگ زده شد، از خواب غفلت بيدار گشتند
وَ عَلِمُوا أَنَّ اَلدُّنْيَا لَيْسَتْ لَهُمْ بِدَارٍ فَاسْتَبْدَلُوا
(2) و دانستند كه دنيا سراى (هميشگى) آنان نيست و بنابر اين، آن را با آخرت عوض كردند
فَإِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً
(3) پس همانا خدا شما را بيهوده خلق نكرد
وَ لَمْ يَتْرُكْكُمْ سُدًى
(4) و شما را به خودتان وا نگذاشت
وَ مَا بَيْنَ أَحَدِكُمْ وَ بَيْنَ اَلْجَنَّةِ أَوِ اَلنَّارِ إِلاَّ اَلْمَوْتُ أَنْ يَنْزِلَ بِهِ
(5) ميان هر يك از شما با بهشت يا دوزخ، جز فرود آمدن مرگ، فاصله ديگرى نيست
وَ إِنَّ غَايَةً تَنْقُصُهَا اَللَّحْظَةُ
(6) به راستى مدّت عمرى كه هر چشم به هم زدن، آن را كوتاه مىكند
وَ تَهْدِمُهَا اَلسَّاعَةُ
و هر لحظهاى كه مىگذرد، آن را ويران مىسازد
لَجَدِيرَةٌ بِقِصَرِ اَلْمُدَّةِ
هر آينه شايسته است كه آن را كوتاه مدّت به حساب آوريم
وَ إِنَّ غَائِباً يَحْدُوهُ اَلْجَدِيدَانِ اَللَّيْلُ وَ اَلنَّهَارُ
(7) و اينكه مرگى كه اكنون غايب و نهان است و گذشت شب و روز آن را به سوى ما مىراند
لَحَرِيٌّ بِسُرْعَةِ اَلْأَوْبَةِ
(8) هر آينه سزاوار است كه رسيدن آن را سريع و شتابان بدانيم
وَ إِنَّ قَادِماً يَقْدُمُ بِالْفَوْزِ أَوِ اَلشِّقْوَةِ
(9) و همانا مسافرى كه ره آورد او رستگارى يا بدبختى است
لَمُسْتَحِقٌّ لِأَفْضَلِ اَلْعُدَّةِ
مستحقّ بهترين آمادگى مىباشد
فَتَزَوَّدُوا فِي اَلدُّنْيَا مِنَ اَلدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً
(1) پس در اين دنيا و از همين دنيا، توشهاى برگيريد كه فردا (يعنى در آخرت) بتوانيد خود را به وسيلۀ آن حفظ كنيد
فَاتَّقَى عَبْدٌ رَبَّهُ
(2) پس (توشهاى كه در دنيا براى آخرت گرفته مىشود اين است كه) بندۀ خدا از ناخشنودى خدا بهراسد
نَصَحَ نَفْسَهُ
(3) خود، خويشتن را پند دهد
وَ قَدَّمَ تَوْبَتَهُ
(4) توبۀ خود را جلو اندازد
وَ غَلَبَ شَهْوَتَهُ
(5) و بر شهوات و تمايلات نفسانى خود غالب گردد
فَإِنَّ أَجَلَهُ مَسْتُورٌ عَنْهُ
(6) پس به راستى زمان فرا رسيدن مرگ او از وى نهان و پوشيده است
وَ أَمَلَهُ خَادِعٌ لَهُ
(7) و آرزويش فريب دهندۀ او مىباشد
وَ اَلشَّيْطَانُ مُوَكَّلٌ بِهِ
(8) شيطان مراقب اوست
يُزَيِّنُ لَهُ اَلْمَعْصِيَةَ لِيَرْكَبَهَا
(9) كه نافرمانى از اوامر الهى را در نظرش مىآرايد تا وى مرتكب نافرمانى شود
وَ يُمَنِّيهِ اَلتَّوْبَةَ لِيُسَوِّفَهَا
(10) او را به توبه اميدوار مىسازد تا وى پرداختن به توبه را به تأخير اندازد
إِذَا هَجَمَتْ مَنِيَّتُهُ عَلَيْهِ أَغْفَلَ مَا يَكُونُ عَنْهَا
(11) سر انجام در آن وقت كه بيش از هر وقت ديگرى در غفلت فرو رفته است، ناگهان مرگش فرا مىرسد
فَيَا لَهَا حَسْرَةً عَلَى كُلِّ ذِي غَفْلَةٍ أَنْ يَكُونَ عُمُرُهُ عَلَيْهِ حُجَّةً
(12) پس وقت آن است كه چنين انسان غفلت زدهاى كه گذشت عمر وى دليل غفلت او مىباشد
وَ أَنْ تُؤَدِّيَهُ أَيَّامُهُ إِلَى اَلشِّقْوَةِ
(13) و گذران عمرش او را به بدبختى و شقاوت مىكشاند، سخت دچار حسرت و افسوس گردد
نَسْأَلُ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَنْ يَجْعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِمَّنْ لاَ تُبْطِرُهُ نِعْمَةٌ
(14) از خداى سبحان درخواست مىكنيم كه ما و شما را از جمله كسانى قرار دهد كه نعمت و ثروت، ايشان را به طغيان و غرور دچار نسازد
وَ لاَ تُقَصِّرُ بِهِ عَنْ طَاعَةِ رَبِّهِ غَايَةٌ
(15) و هيچ هدف و مقصودى موجب كوتاهى كردن آنان در اطاعت از خداوند نشود
وَ لاَ تَحُلُّ بِهِ بَعْدَ اَلْمَوْتِ نَدَامَةٌ وَ لاَ كَآبَةٌ
(16) و پس از مرگ، پشيمانى و اندوهى بر ايشان فرود نيايد