خطبه ۵۲ نهج البلاغه / ترجمه آیتی
۰۱ آذر ۱۴۰۵أَلاَ وَ إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ
گزيدهاى از اين خطبه را پيش از اين آورديم. در اينجا، روايت ديگرى از آن را مىآوريم. زيرا ميان دو روايت تفاوتهايى است.بدانيد، كه دنيا پيوند بريده است
وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ
و روى در رفتن دارد و بانگ وداع برداشته
وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا
و خوشيهايش جامه دگر كردهاند
وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ
آرى، دنيا پشت كرده و شتابان مىرود
فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا
و ساكنان خود را به سوى فنا مىراند
وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا
و همسايگان خود را به ديار مرگ مىكشاند
وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً
شهد آن به شرنگ بدل شده
وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً
و زلال آن تيره گرديده
فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ اَلْإِدَاوَةِ
از آن بر جاى نمانده، مگر ته ماندهاى، به قدر قطرهاى چند در ته خردك مشكى
أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ اَلْمَقْلَةِ
يا به قدر جرعهاى كه روى ريگى را كه در ته قدحى افكنده باشند، بپوشاند
لَوْ تَمَزَّزَهَا اَلصَّدْيَانُ لَمْ يَنْقَعْ
كه اگر تشنهاى آن را بمكد از او دفع عطش نكند
فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اَللَّهِ اَلرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ اَلدَّارِ
اى بندگان خدا، آهنگ سفر كنيد، از اين سرايى
اَلْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا اَلزَّوَالُ
كه ساكنانش دستخوش زوالاند
وَ لاَ يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا اَلْأَمَلُ
مبادا، كه در اين سراى فانى گرفتار خواهشهاى نفسانى شويد
وَ لاَ يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ فِيهَا اَلْأَمَدُ
و نپنداريد، كه زندگى شما در آنجا به دراز خواهد كشيد
ثواب الزهاد فَوَاللَّهِ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ اَلْوُلَّهِ اَلْعِجَالِ
به خدا سوگند، اگر چون اشتران فرزند مرده، ناله سر دهيد
وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ اَلْحَمَامِ
و چون، آواز حزين كبوتران جفت گم كرده زارى كنيد
وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي اَلرُّهْبَانِ
و چون راهبان تارك دنيا فرياد برآوريد
وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اَللَّهِ مِنَ اَلْأَمْوَالِ وَ اَلْأَوْلاَدِ
و مال و فرزند، رها كرده به سوى خدا رويد
اِلْتِمَاسَ اَلْقُرْبَةِ إِلَيْهِ فِي اِرْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ
تا شما را به خود نزديك سازد و درجت شما فرا برد
أَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَةٍ أَحْصَتْهَا كُتُبُهُ
وَ حَفِظَتْهَا رُسُلُهُ
يا گناهى را كه رسولان او در دفتر اعمال نوشتهاند بزدايد
لَكَانَ قَلِيلاً فِيمَا أَرْجُو لَكُمْ مِنْ ثَوَابِهِ
هر آينه، در برابر ثوابى كه براى شما اميد مىدارم
وَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ عِقَابِهِ
يا در برابر عذابى كه شما را از آن بيم مىدهم، بس ناچيز است و اندك
نعم الله وَ تَاللَّهِ لَوِ اِنْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ اِنْمِيَاثاً
به خدا قسم، اگر از عشق به خداوند يا از ترس او دلهايتان گداخته شود
وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ
أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً
و از شوق و بيم از چشمانتان خون روان گردد
ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي اَلدُّنْيَا
مَا اَلدُّنْيَا بَاقِيَةٌ
و، تا دنيا باقى است، در همين حال بمانيد
مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ عَنْكُمْ
وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ اَلْعِظَامَ
اين اعمال و نهايت كوششى كه در طاعت او به كار مىبريد، در برابر نعمتهايى بزرگ كه خدا به شما ارزانى داشته، هيچ است
وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ
و در برابر اين موهبت كه شما را به ايمان راه نموده است بىمقدار