خطبه ۵۲ نهج البلاغه / ترجمه بهشتی
۰۱ آذر ۱۴۰۵أَلاَ وَ إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ
آگاه باشيد جهان به سوى فنا و نيستى روى نهاده است
وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ
ديرى نپاييده بدرود مىگويد
وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا
و خوشى آن باقى نمىماند
وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ
و بشتاب پشت مىكند و ره ناسازگارى مىپويد
فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا
و ساكنين خود را به سوى فنا و نيستى مىكشاند
وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا
و همسايگانش را بر لب پرتگاه مرگ مىنشاند
وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً
و به تحقيق كه شيرينىهاى آن بىدرنگ به تلخى مىگرايد
وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً
و صافىها و درخشندگىهاى او تيره و تار مىنمايد
فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ اَلْإِدَاوَةِ
أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ اَلْمَقْلَةِ
لَوْ تَمَزَّزَهَا اَلصَّدْيَانُ لَمْ يَنْقَعْ
حال از اين جام پر آب قطرهاى شور، تلخ، بدمزه كه حتى تشنهاى را هم سيراب نمىسازد چيزى باقى نمانده است
فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اَللَّهِ اَلرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ اَلدَّارِ
اَلْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا اَلزَّوَالُ
پس اى بندگان خدا، اكنون با عزمى ثابت از اين خانه كه اهلش به فنا و نيستى محكومند كوچ نماييد
وَ لاَ يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا اَلْأَمَلُ
و زنهار آرزوى ماندن در آن بر شما چيره نگردد
وَ لاَ يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ فِيهَا اَلْأَمَدُ
و هوس زندگانى دراز به سرتان نزند
ثواب الزهاد فَوَاللَّهِ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ اَلْوُلَّهِ اَلْعِجَالِ
پس سوگند به خدا اگر بناليد چون نالۀ شتران غمزدۀ فرزند مرده
وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ اَلْحَمَامِ
و بسان كبوترى كه جفتش را از دست داده است ناله سر دهيد
وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي اَلرُّهْبَانِ
و به كردار راهبى كه دنيا را ترك كرده فرياد و زارى كنيد
وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اَللَّهِ مِنَ اَلْأَمْوَالِ وَ اَلْأَوْلاَدِ
از دارايى و فرزندان خويش بگذريد و رو به آستانش آوريد
اِلْتِمَاسَ اَلْقُرْبَةِ إِلَيْهِ فِي اِرْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ
و براى تقرب به او و به دست آوردن پايهاى بلند در درگاهش
أَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَةٍ أَحْصَتْهَا كُتُبُهُ
و يا طلب آمرزش گناهى كه در كتابهايش آمده
وَ حَفِظَتْهَا رُسُلُهُ
و فرشتگانش به ياد سپردهاند
لَكَانَ قَلِيلاً فِيمَا أَرْجُو لَكُمْ مِنْ ثَوَابِهِ
وَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ عِقَابِهِ
البته اينها در برابر ثوابى كه براى شما از پيشگاهش خواستارم، و يا عقابى كه از آن برايتان بيم دارم بسيار ناچيز است
نعم الله وَ تَاللَّهِ لَوِ اِنْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ اِنْمِيَاثاً
و سوگند به خدا اگر براى شوق به حق تعالى يا براى ترس از او دلهايتان آب شود
وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ
أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً
و يا از ديدگانتان خون جارى گردد
ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي اَلدُّنْيَا
مَا اَلدُّنْيَا بَاقِيَةٌ
و بدين منوال تا دنيا برجاست زندگى جاويدان كنيد
مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ عَنْكُمْ
وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ اَلْعِظَامَ
وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ
و لحظهاى از كوشش و جديت در اين راه فروگذار ننماييد، باز تمام اين كارهاى شما در برابر نعمتهاى بزرگ خدا، و راهنمايى او شما را به سوى ايمان مساوى نمىگردد