خطبه ۶۴ نهج البلاغه / ترجمه شیروانی
۰۱ آذر ۱۴۰۵فَاتَّقُوا اَللَّهَ عِبَادَ اَللَّهِ
بندگان خدا! پرهيزگار باشيد
وَ بَادِرُوا آجَالَكُمْ بِأَعْمَالِكُمْ
و با اعمال نيك خود بر مرگ پيشى گيريد
وَ اِبْتَاعُوا مَا يَبْقَى لَكُمْ بِمَا يَزُولُ عَنْكُمْ
و با آنچه از دستتان مىرود چيزى را كه برايتان مىماند بخريد
وَ تَرَحَّلُوا فَقَدْ جُدَّ بِكُمْ
بار سفر ببنديد كه در بردن شما جدى هستند
وَ اِسْتَعِدُّوا لِلْمَوْتِ فَقَدْ أَظَلَّكُمْ
براى مرگ مهيّا شويد كه بر سرتان سايه افكنده است
وَ كُونُوا قَوْماً صِيحَ بِهِمْ فَانْتَبَهُوا
چون مردمى باشيد كه بانگ بر آنان زدند و بيدار شدند
وَ عَلِمُوا أَنَّ اَلدُّنْيَا لَيْسَتْ لَهُمْ بِدَارٍ فَاسْتَبْدَلُوا
و دانستند كه دنيا بر ايشان سراى اقامت نيست و از اين رو آخرت را جايگزين آن كردند
فَإِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً
خداوند شما را بيهوده نيافريده
وَ لَمْ يَتْرُكْكُمْ سُدًى
و به حال خود رها نكرده
وَ مَا بَيْنَ أَحَدِكُمْ وَ بَيْنَ اَلْجَنَّةِ أَوِ اَلنَّارِ إِلاَّ اَلْمَوْتُ أَنْ يَنْزِلَ بِهِ
ميان شما و بهشت يا دوزخ فاصلهاى نيست جز مرگ كه از راه برسد
وَ إِنَّ غَايَةً تَنْقُصُهَا اَللَّحْظَةُ
مدت زمانى كه چشم بر هم زدنها از آن مىكاهد
وَ تَهْدِمُهَا اَلسَّاعَةُ
و آمدن ساعت [مرگ] آن را از بيخ و بن براندازد
لَجَدِيرَةٌ بِقِصَرِ اَلْمُدَّةِ
چه كوتاه مدتى است
وَ إِنَّ غَائِباً يَحْدُوهُ اَلْجَدِيدَانِ اَللَّيْلُ وَ اَلنَّهَارُ
و غايبى [مرگ] كه گذشت شب و روز آن را به سوى ما مىخواند
لَحَرِيٌّ بِسُرْعَةِ اَلْأَوْبَةِ
چه زود باز مىگردد
وَ إِنَّ قَادِماً يَقْدُمُ بِالْفَوْزِ أَوِ اَلشِّقْوَةِ
و آنچه مىآيد و با خود رستگارى و يا بدبختى مىآورد سزاوار بهترين توشه است
لَمُسْتَحِقٌّ لِأَفْضَلِ اَلْعُدَّةِ
فَتَزَوَّدُوا فِي اَلدُّنْيَا مِنَ اَلدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً
پس در دنيا از دنيا توشهاى برگيريد كه فردا با آن خود را از عذاب محفوظ بداريد
فَاتَّقَى عَبْدٌ رَبَّهُ
آن بندهاى پرهيزگار گشت كه نيك خواه خود شد
نَصَحَ نَفْسَهُ
وَ قَدَّمَ تَوْبَتَهُ
و توبهاش را جلو انداخت
وَ غَلَبَ شَهْوَتَهُ
و بر شهوتش چيره گشت
فَإِنَّ أَجَلَهُ مَسْتُورٌ عَنْهُ
زيرا انسان از اجل خويش بىخبر است
وَ أَمَلَهُ خَادِعٌ لَهُ
و آرزويش او را مىفريبد
وَ اَلشَّيْطَانُ مُوَكَّلٌ بِهِ
و شيطان بر او گمارده شده
يُزَيِّنُ لَهُ اَلْمَعْصِيَةَ لِيَرْكَبَهَا
و معصيت را در چشمش مىآرايد تا مرتكب آن شود
وَ يُمَنِّيهِ اَلتَّوْبَةَ لِيُسَوِّفَهَا
او را با اميد توبه به گناه مىكشاند
إِذَا هَجَمَتْ مَنِيَّتُهُ عَلَيْهِ أَغْفَلَ مَا يَكُونُ عَنْهَا
و [پس از آلوده شدن به گناه] توبه را به آينده موكول مىنمايد، تا آنكه مرگ در هنگامى كه بيش از هر چيز از آن غافل است، ناگهان بر او هجوم آورد
فَيَا لَهَا حَسْرَةً عَلَى كُلِّ ذِي غَفْلَةٍ أَنْ يَكُونَ عُمُرُهُ عَلَيْهِ حُجَّةً
چه حسرت و اندوهى بر آن غفلت زدهاى است كه عمر تباه شدهاش عليه او گواهى دهد
وَ أَنْ تُؤَدِّيَهُ أَيَّامُهُ إِلَى اَلشِّقْوَةِ
و در پايان زندگيش به شقاوت رسد
نَسْأَلُ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَنْ يَجْعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِمَّنْ لاَ تُبْطِرُهُ نِعْمَةٌ
از خداوند سبحان مىخواهيم ما و شما را از كسانى قرار دهد كه نعمت به طغيانشان نكشاند
وَ لاَ تُقَصِّرُ بِهِ عَنْ طَاعَةِ رَبِّهِ غَايَةٌ
و هيچ هدفى آنان را در اطاعت پروردگارشان به كوتاهى نكشاند
وَ لاَ تَحُلُّ بِهِ بَعْدَ اَلْمَوْتِ نَدَامَةٌ وَ لاَ كَآبَةٌ
و پس از مرگ پشيمانى و اندوه به آنان روى نياورد