خطبه ۶۴ نهج البلاغه / ترجمه دین پرور
۰۱ آذر ۱۴۰۵فَاتَّقُوا اَللَّهَ عِبَادَ اَللَّهِ
اى بندگان خدا، از خدا پروا كنيد
وَ بَادِرُوا آجَالَكُمْ بِأَعْمَالِكُمْ
و همواره او را منظور داريد
وَ اِبْتَاعُوا مَا يَبْقَى لَكُمْ بِمَا يَزُولُ عَنْكُمْ
و پيش از آنكه مرگتان فرا رسد كردار شايسته كنيد
وَ تَرَحَّلُوا فَقَدْ جُدَّ بِكُمْ
و دستمايۀ از دست رفتنى را، سرمايۀ تجارت جاودانى كنيد. بار سفر بربنديد كه خواهناخواه بايد كوچ كنيد
وَ اِسْتَعِدُّوا لِلْمَوْتِ فَقَدْ أَظَلَّكُمْ
و آمادۀ مرگ شويد كه سايه بر سرتان افكنده است
وَ كُونُوا قَوْماً صِيحَ بِهِمْ فَانْتَبَهُوا
چون مردمى باشيد كه وقتى بر سرشان بانگ زنند، بيدار شوند
وَ عَلِمُوا أَنَّ اَلدُّنْيَا لَيْسَتْ لَهُمْ بِدَارٍ فَاسْتَبْدَلُوا
و بدانند كه دنيا خانۀ اصليشان نيست، پس آن را به سراى جاودان تبديل كنند
فَإِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً
براستى خداى سبحان شما را بيهوده نيافريده
وَ لَمْ يَتْرُكْكُمْ سُدًى
و مهمل وانگذارده است
وَ مَا بَيْنَ أَحَدِكُمْ وَ بَيْنَ اَلْجَنَّةِ أَوِ اَلنَّارِ إِلاَّ اَلْمَوْتُ أَنْ يَنْزِلَ بِهِ
فاصلۀ شما تا بهشت يا دوزخ، تنها مرگ است كه خواهد آمد
وَ إِنَّ غَايَةً تَنْقُصُهَا اَللَّحْظَةُ
و عمرى كه «لحظهاى» آن را كم كند
وَ تَهْدِمُهَا اَلسَّاعَةُ
و «ساعتى» آن را تباه سازد
لَجَدِيرَةٌ بِقِصَرِ اَلْمُدَّةِ
براستى سزاوار است كه آن را كوته شمرد و بدان فريب نخورد
وَ إِنَّ غَائِباً يَحْدُوهُ اَلْجَدِيدَانِ اَللَّيْلُ وَ اَلنَّهَارُ
و غريبى كه روز و شب همواره فراخوانندش تا بسرعت بار سفر بندد
لَحَرِيٌّ بِسُرْعَةِ اَلْأَوْبَةِ
سزاست كه هرچه زودتر به وطن اصلى بازگردد
وَ إِنَّ قَادِماً يَقْدُمُ بِالْفَوْزِ أَوِ اَلشِّقْوَةِ
و مسافرى كه سرانجام باز مىگردد، چه موفّق و چه ناموفّق
لَمُسْتَحِقٌّ لِأَفْضَلِ اَلْعُدَّةِ
بجاست كه از او به بهترين وجه استقبال و پذيرايى شود
فَتَزَوَّدُوا فِي اَلدُّنْيَا مِنَ اَلدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً
توشۀ آخرت پس در دنيا توشه برگيريد تا خود را در فرداى قيامت در امان داريد
فَاتَّقَى عَبْدٌ رَبَّهُ
پس بايد كه بنده از خدا پروا كند
نَصَحَ نَفْسَهُ
و حريم دستورهاى الهى را نگه دارد، و نفس خويش را پند دهد
وَ قَدَّمَ تَوْبَتَهُ
و توبهاش را پيش اندازد
وَ غَلَبَ شَهْوَتَهُ
و بر شهوت خويش چيره گردد
فَإِنَّ أَجَلَهُ مَسْتُورٌ عَنْهُ
زيرا مرگ; خود را از او پوشيده دارد
وَ أَمَلَهُ خَادِعٌ لَهُ
و آمال و آرزوهاى دراز; او را فريب دهد
وَ اَلشَّيْطَانُ مُوَكَّلٌ بِهِ
و شيطان سر راه او كمين كند
يُزَيِّنُ لَهُ اَلْمَعْصِيَةَ لِيَرْكَبَهَا
و گناهان را براى او زينت دهد تا بدان آلوده شود
وَ يُمَنِّيهِ اَلتَّوْبَةَ لِيُسَوِّفَهَا
و به توبه اميدوارش كند تا آن را به تأخير اندازد
إِذَا هَجَمَتْ مَنِيَّتُهُ عَلَيْهِ أَغْفَلَ مَا يَكُونُ عَنْهَا
و مرگش در غفلتبارترين موقعيّتها بر او هجوم برَد
فَيَا لَهَا حَسْرَةً عَلَى كُلِّ ذِي غَفْلَةٍ أَنْ يَكُونَ عُمُرُهُ عَلَيْهِ حُجَّةً
پس وا حسرتا بر غافلى كه عمرش عليه او گواهى دهد و او را محكوم كند
وَ أَنْ تُؤَدِّيَهُ أَيَّامُهُ إِلَى اَلشِّقْوَةِ
و واى بر آن كس كه روزگارش او را به بدبختى و گناه كشانَد
نَسْأَلُ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَنْ يَجْعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِمَّنْ لاَ تُبْطِرُهُ نِعْمَةٌ
از خداى سبحان خواستاريم ما و شما را از آنان قرار دهد كه نعمت به فسادشان نكشانَد
وَ لاَ تُقَصِّرُ بِهِ عَنْ طَاعَةِ رَبِّهِ غَايَةٌ
و هيچ چيز از فرمانبرى پروردگارشان باز ندارد
وَ لاَ تَحُلُّ بِهِ بَعْدَ اَلْمَوْتِ نَدَامَةٌ وَ لاَ كَآبَةٌ
و پس از مرگ ندامت و اندوه به ايشان روى نياورد