خطبه ۶۴ نهج البلاغه / ترجمه آیتی
۰۱ آذر ۱۴۰۵فَاتَّقُوا اَللَّهَ عِبَادَ اَللَّهِ
از خداى بترسيد، اى بندگان خداى
وَ بَادِرُوا آجَالَكُمْ بِأَعْمَالِكُمْ
و پيش از آنكه مرگتان فرا رسد دست به اعمال صالح زنيد
وَ اِبْتَاعُوا مَا يَبْقَى لَكُمْ بِمَا يَزُولُ عَنْكُمْ
و با نعمت ناپايدار دنيا، ثواب ابدى آخرت را به دست آوريد
وَ تَرَحَّلُوا فَقَدْ جُدَّ بِكُمْ
بار سفر بربنديد، كه اين سفر را به اصرار از شما خواهند
وَ اِسْتَعِدُّوا لِلْمَوْتِ فَقَدْ أَظَلَّكُمْ
مهياى مرگ باشيد، كه بر سرتان سايه افكنده است
وَ كُونُوا قَوْماً صِيحَ بِهِمْ فَانْتَبَهُوا
از آن جماعت باشيد، كه چون بر آنان بانگ زنند بيدار مىشوند
وَ عَلِمُوا أَنَّ اَلدُّنْيَا لَيْسَتْ لَهُمْ بِدَارٍ فَاسْتَبْدَلُوا
و مىدانند، كه دنيا جاى درنگ نيست. از اين رو، دنيا را دادهاند و آخرت را به عوض گرفتهاند
فَإِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً
خداوند سبحان شما را به عبث نيافريده
وَ لَمْ يَتْرُكْكُمْ سُدًى
و به هر حال خود رها نكرده است
وَ مَا بَيْنَ أَحَدِكُمْ وَ بَيْنَ اَلْجَنَّةِ أَوِ اَلنَّارِ إِلاَّ اَلْمَوْتُ أَنْ يَنْزِلَ بِهِ
ميان شما و نعمت بهشت و آتش دوزخ فاصلهاى جز مرگ نيست، مرگى كه بىترديد آمدنى است
وَ إِنَّ غَايَةً تَنْقُصُهَا اَللَّحْظَةُ
و چه كوتاه است مدت عمر تو، زيرا از گذشت لحظهاى، مىكاهد
وَ تَهْدِمُهَا اَلسَّاعَةُ
و از رفتن ساعتى، بنيادش درهم مىريزد
لَجَدِيرَةٌ بِقِصَرِ اَلْمُدَّةِ
وَ إِنَّ غَائِباً يَحْدُوهُ اَلْجَدِيدَانِ اَللَّيْلُ وَ اَلنَّهَارُ
غايبى كه گذشت شب و روز به اصرار فرا مىخوانندش
لَحَرِيٌّ بِسُرْعَةِ اَلْأَوْبَةِ
شتابان بازخواهد گشت
وَ إِنَّ قَادِماً يَقْدُمُ بِالْفَوْزِ أَوِ اَلشِّقْوَةِ
قاصدى كه با بشارت رستگارى يا تهديد شوربختى از راه مىرسد
لَمُسْتَحِقٌّ لِأَفْضَلِ اَلْعُدَّةِ
سزاوار است، كه با نيكوترين توشه پذيرايش شوى
فَتَزَوَّدُوا فِي اَلدُّنْيَا مِنَ اَلدُّنْيَا مَا تَحْرُزُونَ بِهِ أَنْفُسَكُمْ غَداً
[پس، از اين جهان توشۀ آخرت برداريد تا خود را از عقوبت روز جزا در امان نگه داريد
فَاتَّقَى عَبْدٌ رَبَّهُ
بندهاى از پروردگار خود مىترسد
نَصَحَ نَفْسَهُ
كه خود به اصلاح حال خويش پردازد
وَ قَدَّمَ تَوْبَتَهُ
و پيش از مرگ توبه كند
وَ غَلَبَ شَهْوَتَهُ
و بر خواهشهاى نفس خود پيروز گردد
فَإِنَّ أَجَلَهُ مَسْتُورٌ عَنْهُ
زيرا اجل چهره فرو پوشيده
وَ أَمَلَهُ خَادِعٌ لَهُ
و آرزوها فريبنده
وَ اَلشَّيْطَانُ مُوَكَّلٌ بِهِ
و شيطان مهيا و در كمين است
يُزَيِّنُ لَهُ اَلْمَعْصِيَةَ لِيَرْكَبَهَا
تا گناهان را در چشم او بيارايد و به ارتكاب معاصى برانگيزاندش
وَ يُمَنِّيهِ اَلتَّوْبَةَ لِيُسَوِّفَهَا
شيطان آدمى را به توبه اميدوار سازد و او، بدين وسوسه، هر بار توبه را به تأخير اندازد
إِذَا هَجَمَتْ مَنِيَّتُهُ عَلَيْهِ أَغْفَلَ مَا يَكُونُ عَنْهَا
تا بناگهان مرگ بر او هجوم آورد، در حالى كه، از خيال مرگ غافل است
فَيَا لَهَا حَسْرَةً عَلَى كُلِّ ذِي غَفْلَةٍ أَنْ يَكُونَ عُمُرُهُ عَلَيْهِ حُجَّةً
اى حسرتا بر كسى كه دستخوش غفلت گردد و روز قيامت زندگى دنيوى او بر ضد او گواهى دهد
وَ أَنْ تُؤَدِّيَهُ أَيَّامُهُ إِلَى اَلشِّقْوَةِ
و زيستن در اين جهان او را به شقاوت كشاند
نَسْأَلُ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَنْ يَجْعَلَنَا وَ إِيَّاكُمْ مِمَّنْ لاَ تُبْطِرُهُ نِعْمَةٌ
از خداوند سبحان مىخواهم، كه ما و شما را در زمرۀ كسانى قرار دهد كه نعمت دنيا سرمستشان نمىسازد
وَ لاَ تُقَصِّرُ بِهِ عَنْ طَاعَةِ رَبِّهِ غَايَةٌ
و هيچ هدفى آنان را از فرمانبردارى پروردگارشان باز نمىدارد
وَ لاَ تَحُلُّ بِهِ بَعْدَ اَلْمَوْتِ نَدَامَةٌ وَ لاَ كَآبَةٌ
و مرگ سبب پشيمانى و اندوهشان نمىشود