خطبه ۵۲ نهج البلاغه / ترجمه مکارم
۰۱ آذر ۱۴۰۵أَلاَ وَ إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ
(148) - «اگر دائما همچون كبوتران بناليد»... آگاه باشيد! دنيا گويا پايان يافته
وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ
وداع خويش را اعلام داشته
وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا
خوبيهايش مجهول مانده
وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ
و پشت كرده به سرعت مىرود
فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا
ساكنان خويش را بسوى فنا سوق مىدهد
وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا
و همسايگانش را بسوى مرگ مىراند
وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً
آنچه از دنيا شيرين بوده تلخ شده
وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً
و آنچه صاف و زلال بوده تيرگى پذيرفته
فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ اَلْإِدَاوَةِ
و بيش از ته مانده ظرف آبى از آن باقى نمانده است
أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ اَلْمَقْلَةِ
لَوْ تَمَزَّزَهَا اَلصَّدْيَانُ لَمْ يَنْقَعْ
و يا آن قدر از آن مانده كه اگر تشنگان آنرا بياشامند عطش آنها فرو ننشيند
فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اَللَّهِ اَلرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ اَلدَّارِ
(149) اى بندگان خدا! تصميم كوچ نمودن از سرائى بگيريد كه سرانجام به نيستى مىگرايد
اَلْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا اَلزَّوَالُ
وَ لاَ يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا اَلْأَمَلُ
مبادا آرزوها به شما چيره شوند
وَ لاَ يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ فِيهَا اَلْأَمَدُ
خيال نكنيد عمر طولانى خواهيد داشت! (بنا بر اين از مركب غرور فرود آئيد و از دنيا پرستى و خودخواهى و تعدى و و تجاوز بر ديگران دست بداريد
ثواب الزهاد فَوَاللَّهِ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ اَلْوُلَّهِ اَلْعِجَالِ
ثواب زاهدان: به خدا سوگند! اگر همانند شتران بچه مرده ناله سر دهيد
وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ اَلْحَمَامِ
و به سان كبوتران نوحه كنيد
وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي اَلرُّهْبَانِ
و همچون راهبان، زارى نمائيد
وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اَللَّهِ مِنَ اَلْأَمْوَالِ وَ اَلْأَوْلاَدِ
و براى نزديكى به حق و بالا رفتن درجات خود نزد او و آمرزش گناهانى كه ثبت شده و مأموران حق آن را نگهدارى مىكنند دست از اموال و فرزندان بكشيد
اِلْتِمَاسَ اَلْقُرْبَةِ إِلَيْهِ فِي اِرْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ
أَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَةٍ أَحْصَتْهَا كُتُبُهُ
وَ حَفِظَتْهَا رُسُلُهُ
لَكَانَ قَلِيلاً فِيمَا أَرْجُو لَكُمْ مِنْ ثَوَابِهِ
(اينها همه) در برابر ثوابى كه من برايتان انتظار دارم و عقابى كه از آن بر شما وحشتناكم، كم است.
وَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ عِقَابِهِ
نعم الله وَ تَاللَّهِ لَوِ اِنْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ اِنْمِيَاثاً
به خدا سوگند اگر دلهايتان آب شود
وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ
و از چشمهايتان از شدت شوق به خدا و يا از ترس او خون جارى گردد
أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً
ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي اَلدُّنْيَا
سپس تا پايان دنيا زنده بمانيد
مَا اَلدُّنْيَا بَاقِيَةٌ
مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ عَنْكُمْ
و تا آنجا كه مىتوانيد در اطاعت فرمان حق كوشش كنيد باز هم اين اعمال شما در برابر نعمتهاى بزرگى كه خداوند به شما داده، مخصوصا نعمت «ايمان» چيز قابل ملاحظهاى نيست (بنا بر اين از اعمال خود مغرور نشويد و كارهاى نيك خود را زياد نپنداريد)
وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ اَلْعِظَامَ
وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ