خطبه ۵۲ نهج البلاغه / ترجمه شیروانی
۰۱ آذر ۱۴۰۵أَلاَ وَ إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ
آگاه باشيد كه [لحظات] دنيا در حال سپرى شدن است
وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ
و از پايان يافتن [ساعات] خود خبر داده است
وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا
و خوشايند آن ناخوشايند گشته [يا: حقيقتش ناشناخته مانده
وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ
دنيا با شتاب روى گردانده
فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا
ساكنان خود را به سوى فنا مىراند
وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا
و همسايگانش را با آهنگ مرگ مىكشاند
وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً
شيرينش تلخ، و صافيش تيره گشته
وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً
فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ اَلْإِدَاوَةِ
و چيزى از آن باقى نمانده مگر مقدار اندكى به اندازۀ ته ماندۀ آبى در ظرفى كوچك
أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ اَلْمَقْلَةِ
يا جرعهاى از آبى اندك كه اگر تشنهاى از آن بمكد سيراب نشود
لَوْ تَمَزَّزَهَا اَلصَّدْيَانُ لَمْ يَنْقَعْ
فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اَللَّهِ اَلرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ اَلدَّارِ
بندگان خدا! عزم خود را بر كوچ كردن از اين سراى، كه براى اهلش نابودى مقدّر گشته، جزم كنيد
اَلْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا اَلزَّوَالُ
وَ لاَ يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا اَلْأَمَلُ
مبادا آرزو در دنيا بر شما چيره شود
وَ لاَ يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ فِيهَا اَلْأَمَدُ
و زمان زيستن در آن برايتان بلنده جلوه كند
ثواب الزهاد فَوَاللَّهِ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ اَلْوُلَّهِ اَلْعِجَالِ
برترى نعمتهاى آخرت به خدا سوگند اگر مانند شتر فرزند مرده ناله و فرياد كنيد
وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ اَلْحَمَامِ
و همچون كبوتر همدم از دست داده زارى نماييد
وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي اَلرُّهْبَانِ
و مثل راهبان تارك دنيا زارى سر دهيد
وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اَللَّهِ مِنَ اَلْأَمْوَالِ وَ اَلْأَوْلاَدِ
و از دلبستگى به اموال و فرزندانتان بيرون آييد
اِلْتِمَاسَ اَلْقُرْبَةِ إِلَيْهِ فِي اِرْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ
و به خدا دل ببنديد، تا قرب خدا را در مقامى بلند بجوييد
أَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَةٍ أَحْصَتْهَا كُتُبُهُ
يا آمرزش گناهانى را كه كتابهاى الهى ثبت كرده
وَ حَفِظَتْهَا رُسُلُهُ
و فرشتگانش حفظ نمودهاند بخواهيد
لَكَانَ قَلِيلاً فِيمَا أَرْجُو لَكُمْ مِنْ ثَوَابِهِ
بىشك در برابر پاداشى كه برايتان اميد دارم
وَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ عِقَابِهِ
و كيفرى كه از آن بر شما بيم دارم، كارى كوچك و ناچيز است
نعم الله وَ تَاللَّهِ لَوِ اِنْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ اِنْمِيَاثاً
به خدا قسم اگر از روى اشتياق به خدا و بيم و ترس از او دلتان آب شود
وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ
و چشمتان خون بگريد
أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً
ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي اَلدُّنْيَا
آنگاه تا دنيا باقى است [بر اين حال] زنده بمانيد
مَا اَلدُّنْيَا بَاقِيَةٌ
مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ عَنْكُمْ
اعمال شما - هر چند از هيچ تلاشى كوتاهى نكنيد
وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ اَلْعِظَامَ
با نعمتهاى بزرگى كه به شما داده
وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ
و هدايت به ايمان كه از آن برخوردارتان ساخته، برابرى نخواهد كرد