خطبه ۵۲ نهج البلاغه / ترجمه انصاریان
۰۱ آذر ۱۴۰۵أَلاَ وَ إِنَّ اَلدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ
آگاه باشيد كه دنيا رو به نيستى نهاده
وَ آذَنَتْ بِانْقِضَاءٍ
و پايان مدّتش را اعلام كرده
وَ تَنَكَّرَ مَعْرُوفُهَا
و حقيقتش ناشناخته مانده
وَ أَدْبَرَتْ حَذَّاءَ
و شتابان روى گردانده است
فَهِيَ تَحْفِزُ بِالْفَنَاءِ سُكَّانَهَا
ساكنانش را به سوى فنا مىبرد
وَ تَحْدُو بِالْمَوْتِ جِيرَانَهَا
و همسايگانش را به تازيانۀ مرگ مىراند
وَ قَدْ أَمَرَّ فِيهَا مَا كَانَ حُلْواً
شيرينيش تلخ
وَ كَدِرَ مِنْهَا مَا كَانَ صَفْواً
و صافيش تيره شده
فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ سَمَلَةٌ كَسَمَلَةِ اَلْإِدَاوَةِ
از دنيا چيزى نمانده جز باقيمانده آبى همانند باقيمانده آبى در ظرفى كوچك
أَوْ جُرْعَةٌ كَجُرْعَةِ اَلْمَقْلَةِ
و يا چون جرعۀ آبى اندك
لَوْ تَمَزَّزَهَا اَلصَّدْيَانُ لَمْ يَنْقَعْ
كه اگر تشنهاى بمكد سيراب نشود
فَأَزْمِعُوا عِبَادَ اَللَّهِ اَلرَّحِيلَ عَنْ هَذِهِ اَلدَّارِ
اى بندگان خدا، عزم را بر كوچ از اين دنيايى
اَلْمَقْدُورِ عَلَى أَهْلِهَا اَلزَّوَالُ
كه فنا براى اهلش مقرّر شده جزم كنيد
وَ لاَ يَغْلِبَنَّكُمْ فِيهَا اَلْأَمَلُ
آرزو در اينجا شما را مغلوب خود نكند
وَ لاَ يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ فِيهَا اَلْأَمَدُ
و مدّت حيات در آن به نظرتان طولانى نيايد
ثواب الزهاد فَوَاللَّهِ لَوْ حَنَنْتُمْ حَنِينَ اَلْوُلَّهِ اَلْعِجَالِ
به خدا قسم اگر همچون شتر فرزند مردۀ غمزده بناليد
وَ دَعَوْتُمْ بِهَدِيلِ اَلْحَمَامِ
و به مانند كبوتر دور از همدم صدا كنيد
وَ جَأَرْتُمْ جُؤَارَ مُتَبَتِّلِي اَلرُّهْبَانِ
و به مثل راهبى تارك دنيا زارى نماييد
وَ خَرَجْتُمْ إِلَى اَللَّهِ مِنَ اَلْأَمْوَالِ وَ اَلْأَوْلاَدِ
و در راه خدا از اموال و فرزندانتان دل برداريد
اِلْتِمَاسَ اَلْقُرْبَةِ إِلَيْهِ فِي اِرْتِفَاعِ دَرَجَةٍ عِنْدَهُ
براى درخواست قرب حق در مرتبهاى بالا
أَوْ غُفْرَانِ سَيِّئَةٍ أَحْصَتْهَا كُتُبُهُ
يا براى آمرزش گناهانى كه كتابهاى حق شماره كرده
وَ حَفِظَتْهَا رُسُلُهُ
و فرشتگانش آن را حفظ نموده
لَكَانَ قَلِيلاً فِيمَا أَرْجُو لَكُمْ مِنْ ثَوَابِهِ
هر آينه در برابر پاداشى كه براى شما از خدا اميد دارم
وَ أَخَافُ عَلَيْكُمْ مِنْ عِقَابِهِ
و عقابى كه از آن بر شما مىترسم كم و اندك است
نعم الله وَ تَاللَّهِ لَوِ اِنْمَاثَتْ قُلُوبُكُمُ اِنْمِيَاثاً
وَ سَالَتْ عُيُونُكُمْ مِنْ رَغْبَةٍ إِلَيْهِ
أَوْ رَهْبَةٍ مِنْهُ دَماً
به خدا سوگند اگر به خاطر شوق حق و ترس از او دلهاى شما آب شود، و ديدگانتان خون ببارد
ثُمَّ عُمِّرْتُمْ فِي اَلدُّنْيَا
مَا اَلدُّنْيَا بَاقِيَةٌ
سپس به اندازۀ بقاى دنيا عمر كنيد
مَا جَزَتْ أَعْمَالُكُمْ عَنْكُمْ
وَ لَوْ لَمْ تُبْقُوا شَيْئاً مِنْ جُهْدِكُمْ أَنْعُمَهُ عَلَيْكُمُ اَلْعِظَامَ
وَ هُدَاهُ إِيَّاكُمْ لِلْإِيمَانِ
باز هم اعمال خوب شما - هر چند از هيچ كوششى دريغ نكنيد - با نعمتهاى عظيمى كه به شما داده، و با هدايتى كه جهت برخوردارى از ايمان به شما مرحمت فرموده برابرى نخواهد داشت