خطبه ۱۶۷ نهج البلاغه/ ترجمه فقیهی

إِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ أَنْزَلَ كِتَاباً هَادِياً بَيَّنَ فِيهِ اَلْخَيْرَ وَ اَلشَّرَّ 

همانا خداى تعالى كتابى را كه راهنما است و خوبى و بدى را در آن بيان كرده، فرو فرستاد

فَخُذُوا نَهْجَ اَلْخَيْرِ تَهْتَدُوا وَ اِصْدِفُوا عَنْ سَمْتِ اَلشَّرِّ تَقْصِدُوا 

(13) پس شما راه خير را در پيش گيريد تا راهنمايى شويد و از راه شرّ، روبگردانيد تا در راه راست قرار گيريد

اَلْفَرَائِضَ اَلْفَرَائِضَ أَدُّوهَا إِلَى اَللَّهِ تُؤَدِّكُمْ إِلَى اَلْجَنَّةِ 

(14) بر شما باد، همراه بودن با انجام فريضه‌ها و واجبات، باز هم بر شما باد، همراه بودن با انجام فريضه‌ها و واجبات، آنها را به جا آوريد تا اين كار، شما را به بهشت برساند

إِنَّ اَللَّهَ حَرَّمَ حَرَاماً غَيْرَ مَجْهُولٍ وَ أَحَلَّ حَلاَلاً غَيْرَ مَدْخُولٍ 

(15) به راستى كه خداوند، امورى را كه بر كسى پوشيده نيست، حرام كرده و امور ديگرى را كه نه در آنها عيبى است و نه شبهه‌اى، حلال ساخته

وَ فَضَّلَ حُرْمَةَ اَلْمُسْلِمِ عَلَى اَلْحُرَمِ كُلِّهَا وَ شَدَّ بِالْإِخْلاَصِ وَ اَلتَّوْحِيدِ حُقُوقَ اَلْمُسْلِمِينَ فِي مَعَاقِدِهَا 

(16) و حرمت مسلمان را بر تمام حرمتها فضيلت نهاده (17) و به وسيلۀ اخلاص و توحيد، حقوق مسلمانان را در موارد وفاى به عهد، استوار ساخته است

فَالْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ اَلْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَ يَدِهِ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ لاَ يَحِلُّ أَذَى اَلْمُسْلِمِ إِلاَّ بِمَا يَجِبُ 

(1) بنابر اين مسلمان، كسى است كه ديگر مسلمانان از زبان و دستش، سالم باشند، مگر آنجا كه حقّى در كار باشد، (2) آزار رسانيدن به مسلمان جايز نيست، مگر در مواردى كه از جهتى چنين چيزى واجب باشد

بَادِرُوا أَمْرَ اَلْعَامَّةِ وَ خَاصَّةَ أَحَدِكُمْ وَ هُوَ اَلْمَوْتُ 

(3) به امرى كه شامل هر موجودى مى‌شود و به يكايك شما نيز اختصاص مى‌يابد، يعنى مرگ، پيشدستى نماييد

فَإِنَّ اَلنَّاسَ أَمَامَكُمْ وَ إِنَّ اَلسَّاعَةَ تَحْدُوكُمْ مِنْ خَلْفِكُمْ 

(4) پس به راستى، مردمانى پيش از شما، به سوى مرگ رفته‌اند و اينكه قيامت از پشت سر به دنبال شما مى‌آيد، (5) (يا از پشت، شما را مى‌راند

تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا فَإِنَّمَا يُنْتَظَرُ بِأَوَّلِكُمْ آخِرُكُمْ 

بار خويش را سبك سازيد و به گذشتگان ملحق شويد، پس همانا گذشتگانتان در انتظار آيندگان هستند (6) (تا همه با هم در قيامت براى حساب بر انگيخته شوند

اِتَّقُوا اَللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلاَدِهِ فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ اَلْبِقَاعِ وَ اَلْبَهَائِمِ 

دربارۀ بندگان و سرزمينهاى خدا، خود را از خشم او بر كنار داريد، زيرا به راستى، شما، (در برابر همه چيز) حتّى سرزمينها و چهارپايان، مسؤول هستيد

أَطِيعُوا اَللَّهَ وَ لاَ تَعْصُوهُ وَ إِذَا رَأَيْتُمُ اَلْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ وَ إِذَا رَأَيْتُمُ اَلشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ 

(7) از خدا فرمان ببريد و نافرمانى او را نكنيد، (8) هر گاه خوبى و خيرى را ديديد، آن را بگيريد و چون بدى و شرّى را مشاهده كرديد، از آن رو بگردانيد