خطبه ۱۳۳ نهج البلاغه/ ترجمه انصاریان

عظمة اللّه تعالى 

وَ اِنْقَادَتْ لَهُ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةُ بِأَزِمَّتِهَا 

دنيا و آخرت با مهارهاى خود فرمانبردار اويند

وَ قَذَفَتْ إِلَيْهِ اَلسَّمَاوَاتُ وَ اَلْأَرَضُونَ مَقَالِيدَهَا 

و آسمانها و زمينها كليد خود را تسليم او كنند

وَ سَجَدَتْ لَهُ بِالْغُدُوِّ وَ اَلْآصَالِ اَلْأَشْجَارُ اَلنَّاضِرَةُ 

درختان سرسبز در صبح و شام براى او سجده آرند

وَ قَدَحَتْ لَهُ مِنْ قُضْبَانِهَا اَلنِّيرَانَ اَلْمُضِيئَةَ 

و از شاخه‌هاى خرّم خود براى او آتش روشن افروزند

وَ آتَتْ أُكُلَهَا بِكَلِمَاتِهِ اَلثِّمَارُ اَلْيَانِعَةُ 

و به فرمان او ميوه‌هاى رسيده و قابل خوردن آورند

القرآن منها وَ كِتَابُ اَللَّهِ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ 

از اين خطبه است: كتاب خدا بين شماست

نَاطِقٌ لاَ يَعْيَا لِسَانُهُ 

گوينده‌اى است كه زبانش خسته نمى‌شود

وَ بَيْتٌ لاَ تُهْدَمُ أَرْكَانُهُ 

و خانه‌اى است كه پايه‌هايش خراب نمى‌گردد

وَ عِزٌّ لاَ تُهْزَمُ أَعْوَانُهُ 

و مايۀ عزّتى است كه يارانش دچار شكست نمى‌شوند

رسول اللّه منها أَرْسَلَهُ عَلَى حِينِ فَتْرَةٍ مِنَ اَلرُّسُلِ 

و از اين خطبه است: او را در زمانى فرستاد كه خالى از انبياء بود

وَ تَنَازُعٍ مِنَ اَلْأَلْسُنِ 

و در ميان عقايد مختلف نزاع بود

فَقَفَّى بِهِ اَلرُّسُلَ وَ خَتَمَ بِهِ اَلْوَحْيَ 

آن حضرت را از پى همۀ پيامبران آورد، و وحى را به او ختم نمود

فَجَاهَدَ فِي اَللَّهِ اَلْمُدْبِرِينَ عَنْهُ وَ اَلْعَادِلِينَ بِهِ 

پس او در راه خدا با آنان كه از حق روى گردان شده و براى او همتا و شريك قرار داده بودند جهاد كرد

الدنيا منها وَ إِنَّمَا اَلدُّنْيَا مُنْتَهَى بَصَرِ اَلْأَعْمَى لاَ يُبْصِرُ مِمَّا وَرَاءَهَا شَيْئاً 

و از اين خطبه است: دنيا آخرين مرز ديدگاه كوردل است، كه چيزى غير آن را نمى‌بيند

وَ اَلْبَصِيرُ يَنْفُذُهَا بَصَرُهُ وَ يَعْلَمُ أَنَّ اَلدَّارَ وَرَاءَهَا 

و بينا ديده‌اش را از دنيا نفوذ مى‌دهد، و مى‌داند كه از پى آن خانۀ آخرت است

فَالْبَصِيرُ مِنْهَا شَاخِصٌ 

پس بينا از دنيا به آخرت سفر مى‌كند

وَ اَلْأَعْمَى إِلَيْهَا شَاخِصٌ 

و كوردل به سوى دنيا سفر مى‌نمايد

وَ اَلْبَصِيرُ مِنْهَا مُتَزَوِّدٌ 

بينا از دنيا توشه برمى‌گيرد

وَ اَلْأَعْمَى لَهَا مُتَزَوِّدٌ 

و كوردل براى آن تهيۀ توشه مى‌بيند

عظة الناس منها وَ اِعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ وَ يَكَادُ صَاحِبُهُ يَشْبَعُ مِنْهُ وَ يَمَلُّهُ إِلاَّ اَلْحَيَاةَ فَإِنَّهُ لاَ يَجِدُ فِي اَلْمَوْتِ رَاحَةً 

و از اين خطبه است: بدانيد چيزى در دنيا نيست مگر اينكه دارنده‌اش از آن سير و خسته مى‌شود بجز زندگى، زيرا زنده راحتى را در مرگ نمى‌بيند

وَ إِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ اَلْحِكْمَةِ اَلَّتِي هِيَ حَيَاةٌ لِلْقَلْبِ اَلْمَيِّتِ 

اين حقيقت به منزلۀ حكمتى است كه عامل حيات قلب مرده

وَ بَصَرٌ لِلْعَيْنِ اَلْعَمْيَاءِ 

و بينايى چشم كور

وَ سَمْعٌ لِلْأُذُنِ اَلصَّمَّاءِ 

و شنوايى گوش ناشنوا

وَ رِيٌّ لِلظَّمْآنِ 

و آبى گوارا براى تشنه است

وَ فِيهَا اَلْغِنَى كُلُّهُ وَ اَلسَّلاَمَةُ 

و در اين همۀ بى‌نيازى و سلامت است

كِتَابُ اَللَّهِ تُبْصِرُونَ بِهِ وَ تَنْطِقُونَ بِهِ وَ تَسْمَعُونَ بِهِ 

كتاب خداست كه به آن مى‌بينيد، و به آن مى‌گوييد، و به آن مى‌شنويد

وَ يَنْطِقُ بَعْضُهُ بِبَعْضٍ 

بعضى از آيات تفسير بعض ديگر

وَ يَشْهَدُ بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ 

و برخى گواه برخى ديگر است

وَ لاَ يَخْتَلِفُ فِي اَللَّهِ 

آياتش دربارۀ خدا اختلاف ندارد

وَ لاَ يُخَالِفُ بِصَاحِبِهِ عَنِ اَللَّهِ 

و همدم خود را از خدا منحرف نكند

قَدِ اِصْطَلَحْتُمْ عَلَى اَلْغِلِّ فِيمَا بَيْنَكُمْ 

شما بر حقد و كينه بين خود اتفاق كرده‌ايد

وَ نَبَتَ اَلْمَرْعَى عَلَى دِمَنِكُمْ 

در مزبلۀ وجودتان گياه سبز روييده

وَ تَصَافَيْتُمْ عَلَى حُبِّ اَلْآمَالِ 

در دوستى آرزوها با هم يكدل شده‌ايد

وَ تَعَادَيْتُمْ فِي كَسْبِ اَلْأَمْوَالِ 

و در ربودن اموال با هم دشمن شديد

لَقَدِ اِسْتَهَامَ بِكُمُ اَلْخَبِيثُ وَ تَاهَ بِكُمُ اَلْغُرُورُ 

شيطان پليد شما را سرگردان نموده، و آن فريبكار شما را به گمراهى انداخته است

وَ اَللَّهُ اَلْمُسْتَعَانُ عَلَى نَفْسِي وَ أَنْفُسِكُمْ 

و خداست كه بايد دربارۀ خود و شما از او يارى جويم