خطبه ۱۳۳ نهج البلاغه/ ترجمه دین پرور

عظمة اللّه تعالى 

وَ اِنْقَادَتْ لَهُ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةُ بِأَزِمَّتِهَا 

سررشتۀ دنيا و آخرت به دست قدرت الهى است

وَ قَذَفَتْ إِلَيْهِ اَلسَّمَاوَاتُ وَ اَلْأَرَضُونَ مَقَالِيدَهَا 

و كليد آسمان و زمين در اختيار او

وَ سَجَدَتْ لَهُ بِالْغُدُوِّ وَ اَلْآصَالِ اَلْأَشْجَارُ اَلنَّاضِرَةُ 

و صبح و شام، درختان سرسبز و خوش منظر او را سجده برند

وَ قَدَحَتْ لَهُ مِنْ قُضْبَانِهَا اَلنِّيرَانَ اَلْمُضِيئَةَ 

و به اراده و فرمان خداوند از شاخسار خود آتش روشنگر بر افروزند

وَ آتَتْ أُكُلَهَا بِكَلِمَاتِهِ اَلثِّمَارُ اَلْيَانِعَةُ 

و ميوه‌هاى رسيده را به بركت كلماتش روزىِ مردم گردانند

القرآن منها وَ كِتَابُ اَللَّهِ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ 

بخش ديگرى از همين خطبه و كتاب خداى در دسترس شماست

نَاطِقٌ لاَ يَعْيَا لِسَانُهُ 

زبانى است گويا و رسا كه در نمانَد

وَ بَيْتٌ لاَ تُهْدَمُ أَرْكَانُهُ 

و خانه‌اى كه پايه‌هاى آن فرو نريزد، و عزّت

وَ عِزٌّ لاَ تُهْزَمُ أَعْوَانُهُ 

و عظمتى كه ياورانش نگريزند

رسول اللّه منها أَرْسَلَهُ عَلَى حِينِ فَتْرَةٍ مِنَ اَلرُّسُلِ 

بخش ديگر خداوند، محمّد را - درود خدا بر او و خاندانش - در شبانگاه دورى و بى‌خبرىِ مردم از رسولان، گسيل داشت و او را بر اساس سنّت و هدايت مردم به رسالت برانگيخت و دفتر وحى را به پيامبرى آن حضرت بست

وَ تَنَازُعٍ مِنَ اَلْأَلْسُنِ فَقَفَّى بِهِ اَلرُّسُلَ وَ خَتَمَ بِهِ اَلْوَحْيَ فَجَاهَدَ فِي اَللَّهِ اَلْمُدْبِرِينَ عَنْهُ وَ اَلْعَادِلِينَ بِهِ 

پيامبر عزيز اسلام در راه خدا با قانون شكنان و مشركان جهاد كر

الدنيا منها وَ إِنَّمَا اَلدُّنْيَا مُنْتَهَى بَصَرِ اَلْأَعْمَى لاَ يُبْصِرُ مِمَّا وَرَاءَهَا شَيْئاً 

باز از همين خطبه جز اين نيست كه دنيا، پايان ديد كور دلان است، و برتر و بالاتر از آن چيزى را نبينند

وَ اَلْبَصِيرُ يَنْفُذُهَا بَصَرُهُ وَ يَعْلَمُ أَنَّ اَلدَّارَ وَرَاءَهَا 

امّا بينايان، ديدشان از آن درگذرد و مى‌دانند كه سر منزل اصلى، پس از آن است

فَالْبَصِيرُ مِنْهَا شَاخِصٌ 

بينا دنيا را پلى داند و از آن بگذرد

وَ اَلْأَعْمَى إِلَيْهَا شَاخِصٌ 

و نابينا آنجا را منزل انگارد و بدان دل بندد

وَ اَلْبَصِيرُ مِنْهَا مُتَزَوِّدٌ 

بينا از آن رهتوشه بردارد

وَ اَلْأَعْمَى لَهَا مُتَزَوِّدٌ 

و نابينا سرمايۀ خويش در آن خورَد

عظة الناس منها وَ اِعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ وَ يَكَادُ صَاحِبُهُ يَشْبَعُ مِنْهُ وَ يَمَلُّهُ إِلاَّ اَلْحَيَاةَ فَإِنَّهُ لاَ يَجِدُ فِي اَلْمَوْتِ رَاحَةً 

نيز از اين خطبه بدانيد هر كه هرچه دارد روزى از آن سير و دل زده شود جز زيستن، كه در مرگ آسايشى نبيند

وَ إِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ اَلْحِكْمَةِ اَلَّتِي هِيَ حَيَاةٌ لِلْقَلْبِ اَلْمَيِّتِ 

چونان سخن حكمت آميز كه دلهاى مرده را زنده كند

وَ بَصَرٌ لِلْعَيْنِ اَلْعَمْيَاءِ 

و ديدگان نابينا را بينا سازد

وَ سَمْعٌ لِلْأُذُنِ اَلصَّمَّاءِ 

و گوشهاى ناشنوا را شنوا كند

وَ رِيٌّ لِلظَّمْآنِ 

و تشنه‌كامان را سيراب نمايد

وَ فِيهَا اَلْغِنَى كُلُّهُ وَ اَلسَّلاَمَةُ 

و بى‌نيازى و سلامت كامل به ارمغان آرد

كِتَابُ اَللَّهِ تُبْصِرُونَ بِهِ وَ تَنْطِقُونَ بِهِ وَ تَسْمَعُونَ بِهِ 

اين كتاب خداست، بدان راه يابيد و از سرچشمۀ جوشان آن دانش و معرفت خواهيد و بر پايۀ آن سخن گوييد و كلام حق را از آن بشنويد

وَ يَنْطِقُ بَعْضُهُ بِبَعْضٍ 

آيات نورانى قرآن يكديگر را تفسير كنند

وَ يَشْهَدُ بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ 

و بر راستى و درستىِ هم گواهى دهند

وَ لاَ يَخْتَلِفُ فِي اَللَّهِ 

و در ارائۀ خداشناسى و توحيد هماهنگ‌اند

وَ لاَ يُخَالِفُ بِصَاحِبِهِ عَنِ اَللَّهِ 

قَدِ اِصْطَلَحْتُمْ عَلَى اَلْغِلِّ فِيمَا بَيْنَكُمْ 

بديهى است كسى كه همنشين آن باشد به معرفت الهى نزديك گردد.و شمايان كه از قرآن دوريد بر كينه‌توزى و دشمنكامى دست به دست هم داده‌ايد

وَ نَبَتَ اَلْمَرْعَى عَلَى دِمَنِكُمْ 

و چون گياهى كه در آبريزگاه رويد ظاهرى زيبا و فريبا، و باطنى زشت و متعفّن داريد

وَ تَصَافَيْتُمْ عَلَى حُبِّ اَلْآمَالِ 

صفا و صميميّتتان بر پايۀ مال دوستى

وَ تَعَادَيْتُمْ فِي كَسْبِ اَلْأَمْوَالِ 

و دشمنى‌تان در كسب ثروت است

لَقَدِ اِسْتَهَامَ بِكُمُ اَلْخَبِيثُ وَ تَاهَ بِكُمُ اَلْغُرُورُ 

آن ناپاك (شيطان) شما را به سرگردانى افكنده و به خودخواهى و خودپسندى فريبتان داده است

وَ اَللَّهُ اَلْمُسْتَعَانُ عَلَى نَفْسِي وَ أَنْفُسِكُمْ 

از خداوند براى خود و شما يارى و كمك خواهم